donderdag 27 juni 2013

Heimwee, Hurtigruten en haringsalade

In plaats van via ons favoriete vakantieland Noorwegen hebben we ervoor gekozen om door Zweden naar het zuiden af te zakken. Nu hoor ik sommige mensen denken: wat doen die twee Noorwegen-verslaafden in Zweden? We kunnen ons in Zweden sneller verplaatsen dan via de Noord-Noorse wegen.

Poolcirkel bij het Zweedse Jokkmokk. 

We kennen Zweden van eerdere reizen en de immense wildernis en uitgestrektheid van Zweeds Lapland bevalt ons wel. Het is uniek dat er in Europa nog een gebied met zo veel ongerepte wildernis bestaat. Wel is het goed uitkijken voor overstekende rendieren. Onderweg zien we een ongeval waarbij een rendier is aangereden en levenloos in de greppel naast de weg ligt. Een erg nare aanblik. Een groepje motorrijders en een paar automobilisten staan beduusd op een plek langs de weg waarop stukken vacht en glas verspreid liggen. Een politieauto komt aangesneld en even later ook een ambulance en een traumahelikopter. We vervolgen ietwat geschrokken onze weg, dit keer nog meer op onze hoede dan anders.


Pittoresk kerkje aan het water in Noord-Noorwegen.
Rudolph heeft geen haast.
Serene stilte bij Jokkmokk.

We komen veilig en wel op een kampeerplek dicht bij het Zweedse Jokkmokk aan, dat net boven de poolcirkel ligt. Boven het spiegelgladde water dat aan deze plek grenst, rijzen aan de horizon beboste bergen op en daarachter besneeuwde soortgenoten. Daarboven hangt een late avondzon en ertegenover staat een grote halve maan aan een bijna wolkenloze hemel. Het is er doodstil. Ik weet nu al dat ik de intense stilte ga missen zodra we huiswaarts keren. Waar wij wonen is het nooit echt stil. Ik heb bij voorbaat heimwee naar deze stilte. 
De temperatuur is aangenaam in Jokkmokk. Tijdens ons bezoek aan Berlevåg, dat in het uiterste noorden van Noorwegen ligt, was dat wel anders. Ach ja, Berlevåg… Ik noemde dit plaatsje al in mijn vorige blog, een klein vissersdorp aan de Barentszzee waar het naar vis ruikt, met ietwat verwaarloosde huizen, een paar winkeltjes, een kerk, oude, houten gebouwen die in verregaande staat van ontbinding verkeren en machtige golfbrekers waarbinnen de beschutting ervan de aanlegplaats voor de Hurtigruten ligt. De Hurtigruten is de scheepvaartmaatschappij die dagelijks van zuid naar noord en vice versa langs de Noorse kust vaart en vracht en passagiers vervoert. In mijn boek Midzomerliefde wordt er ook over gesproken.

Een Hurtigrutenschip komt in Berlevåg aan.
Berlevåg aan de Barentszzee.

Wat de golfbrekers betreft heeft het ongeveer 100 jaar geduurd voordat men voor Berlevåg de juiste constructie had bedacht om het dorp eindelijk tegen razende stormen met golven van soms bijna 10 meter hoog te beschermen. De golfbrekers zijn in de jaren zeventig voltooid en bestaan uit een enorme hoeveelheid loodzware tetrapods die zo zijn neergelegd dat de zee er geen grip op zou moeten krijgen. Toch is er twee jaar geleden 14 meter weggeslagen, wat aangeeft hoe krachtig een combinatie van zee en wind kan zijn. 

We hebben een paar interessante uurtjes in het plaatselijke havenmuseum doorgebracht waar we de enige bezoekers waren. Het museum laat de historie van Berlevåg en de bouw van de golfbrekers zien. Een nogal schuchtere jongeman vertelde ons diverse wetenswaardigheden over deze onderwerpen. Hij liet ons een grote, houten open boot zien. Het vaartuig had nog het meest weg van een enorme sloep, maar dan met veel hogere zijwanden. De boot werd vroeger gebruikt om passagiers en vracht van en naar het Hurtigrutenschip te brengen. De passagiers klommen via een ladder het Hurtigrutenschip op of af en bij stormachtig weer werden ze in een soort van canvas mand aan boord gehesen. Dat gebeurde tot een jaar of 40/50 geleden nog steeds. De bewoners van Berlevåg zijn maar wat blij dat er nu een nieuwe Hurtigrutenkade in de beschutting van de golfbrekers is aangelegd zodat ze veilig aan en van boord kunnen stappen en daar kan ik me wel iets bij voorstellen. In gedachten zie ik me al tussen twee hevig schommelende schepen in zo’n mandje boven zee bungelen... 

Vanaf de camping in Berlevåg, waar wij bivakkeren, is er zicht op de golfbrekers en de Hurtigrutenkade en helaas ook op het ernaast gelegen terrein waar scheepswrakken en andere niet meer bruikbare materialen een laatste rustplaats gevonden hebben, oftewel een enorme rommel waarbij niemand schijnt te denken: moet dat niet eens opgeruimd worden? ‘s Avonds speelt er een band in een naast de camping gelegen gebouw, een kruising tussen hardrock en iets ondefinieerbaars. Het klinkt niet al te best maar de Noorse dames schijnen zich, zo te horen, goed te vermaken.

Berlevåg.


Het plaatselijke warenhuis in Berlevåg.


Wanneer we Berlevåg achter ons laten en de werkelijk schitterende kustweg volgen, passeren we Veines, een piepklein schilderachtig dorp waar we een heuvel beklimmen om het uitzicht over de zee en het omringende berglandschap te bewonderen. De lichtval in deze noordelijke streken is altijd bijzonder en alleen dat al maakt alles tot een prachtig plaatje. Boven op de heuvel blijken, zonder dat we het wisten, de restanten van een Duits fort uit de Tweede Wereldoorlog te liggen waar zo’n 350 Duitsers gelegerd waren. We kijken een beetje ongemakkelijk om ons heen. De afkeer van Duitsers zit bij de Noren soms nog diep geworteld, hebben wij ontdekt. Berlevåg is evenals zo veel andere Noorse plaatsen aan het einde van WOII door de Duitsers verwoest. We hebben het idee dat Noren ons nog wel eens voor Duitsers aanzien, we hebben namelijk wel eens vreemde reacties meegemaakt, van onbeleefd negeren als je iets vriendelijks zegt of vraagt tot het demonstratief onze boodschappen op de lopende band van de supermarkt gooien. Ook de eieren. Dit soort taferelen gebeurt lang niet overal, maar toch net iets teveel naar onze zin. Het is natuurlijk gissen wat de oorzaak van dergelijke reacties is maar onze taal lijkt, in de oren van buitenlanders, veel op de Duitse taal, dus de verwarring is snel gecreëerd. Zodra Noren erachter komen dat je uit Nederland komt draaien ze bij als een blad aan een boom en zijn ze de vriendelijkheid zelve. Misschien moeten we voortaan oranje T-shirts aantrekken waarop ‘Holland’ staat. 
Er loopt een Duits stel tussen de ruines rond. We vragen ons al tijden af hoe Duitsers zich bij dit soort confrontaties moeten voelen. De huidige generaties kunnen er niets aan doen wat er vroeger gebeurd is, maar ze dragen wel de erfenis ervan mee. Het voelt, ondanks het mooie uitzicht, niet als een prettige plaats en we besluiten weer naar beneden af te dalen.

De prachtige kustweg naar Berlevåg.
Het schilderachtige Veines.
Veines.
Restanten van een Duits fort.

Een bezoek van een heel ander kaliber is het bezoek aan een café/winkeltje in het nabijgelegen Kongsfjord. Het is alsof je terug in de tijd stapt zodra je er een voet over de drempel zet. We worden vriendelijk welkom geheten door een blonde dame die meteen vraagt waar we vandaan komen en daarna een waterval van woorden op ons loslaat. Ze vertelt dat het gebouwtje in de jaren twintig een winkel was en daarnaast ook nog een aantal andere functies had zoals postkantoor e.d. Het is al jaren in het bezit van haar familie. Ze maakt koffie en wafels voor ons terwijl wij ondertussen het knusse gebouwtje, waar van alles aan koopwaar uitgestald staat, van beneden naar boven verkennen. Tegen de tijd dat de wafels gebakken zijn, heb ik natuurlijk alweer iets gevonden wat ik mee naar huis wil nemen. 
We laten ons de wafels en de koffie goed smaken en de dame babbelt tussendoor gezellig met ons. Ze fabriceert zelf sinaasappelchutney en haringsalade en heeft ook nog wat kaassoorten liggen. Of we willen proeven? Zonder ons antwoord af te wachten snelt ze naar achteren en komt terug met een plankje waarop de bovengenoemde etenswaren ons verleidelijk aankijken. De chutney en de haringsalade zijn verrassend smakelijk. We gissen naar de ingrediënten van de salade. We proeven behalve haring, ui, iets van karamel en… geen idee…

Het café/winkeltje in Kongsfjord.

Voor wie een origineel cadeau voor een
echte koukleum zoekt.

“Er zit een beetje drank in,” lacht de dame. Aha, dat zal het niet te beschrijven ingrediënt zijn. We gaan overstag. Gewapend met mijn in de winkel gevonden souvenir en een bakje overheerlijke haringsalade verlaten we opgetogen het pittoreske plaatsje om ons in honderden kilometers Laplandse wildernis te storten en uiteindelijk in het Zweedse Jokkmokk aan te komen. Van daaruit gaat de reis verder naar het zuiden en schieten we ter hoogte van het Femundmeer (uit mijn boek Julie’s liefde) Noorwegen weer binnen en doen het prachtige Nationale Park Rondane en Rjukan aan. In Rjukan bezoeken we het Noorse Industri- arbeidermuseum, dat een waterkrachtcentrale is geweest die in WOII een grote rol heeft gespeeld. Wie de film The Heroes of Telemark gezien heeft, weet wat ik bedoel. Maar daarover volgende keer meer, want deze blog is alweer veel en veel te lang geworden.

De Inlandsbanan stopt bij Jokkmokk rustig een uur
om de passagiers bij een restaurant te laten eten.
Creatie van de Zweedse kunstenaar Bengt Lindström
op stuwdam bij Jokkmokk. 
Zittend boven op de poolcirkel
bij Jokkmokk.









woensdag 12 juni 2013

Missie Midzomerliefde 7 + 8. Verleden en heden onder de middernachtzon / Einde missie, niet het einde van de reis...



Het is me koud! 1,5 gr. en zo nu en dan sneeuwt het. Waar we ons bevinden? Laat ik bij een paar dagen geleden beginnen: we verbleven in een zomers Karasjok in Noord-Noorwegen met temperaturen boven de 20 gr. Het was alleen jammer dat we daar een zoemende en stekende hinder van een muggeninvasie ondervonden. Maar ach, met zulk mooi weer neem je dat voor lief. Karasjok ligt midden in Lapland en is de hoofdplaats van de Noorse Samische bevolking. Het Sameting, het Samische parlement, is in deze plaats gevestigd. Ongeveer 18% van de Samen hoedt hier nog rendieren en deze dieren kom je onderweg regelmatig tegen. We hebben een mooi plaatje kunnen schieten van de uit 1807 daterende kerk in Karasjok. Waarom we dat gedaan hebben vertel ik zo meteen.

Uitzicht op Karasjok.

Het Samische parlement in de vorm
van een lavvo, een Samische tent.

Karasjok (en de muggen) hebben we achter ons gelaten en we bevinden ons op het eiland Magerøya waar een aantal hoofdpersonages uit mijn boek Midzomerliefde wonen. Op dit eiland is in het plaatsje Honningsvåg eveneens een oude kerk te vinden. De kerk van Karasjok en de kerk van Honningsvåg hebben een overeenkomst, ze delen hetzelfde aangrijpende verleden. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werden Karasjok en Honningsvåg door de terugtrekkende Duitsers met de grond gelijk gemaakt. De beide kerken waren de enige bouwwerken in deze twee plaatsen die niet verwoest werden. Veel andere plaatsen in Scandinavië ondergingen hetzelfde trieste lot als deze beide plaatsen.
Het verleden van Honningsvåg sprak mij nogal aan en daarom besloot ik dat ik er iets van in mijn boek wilde verwerken en dat een van mijn personages een deel van die geschiedenis had meegemaakt.

De oude kerk van Karasjok.
De kerk in Honningsvåg.

Nu we ons toch op Magerøya bevinden, kwamen we niet onder een bezoek aan de Noordkaap uit. Het bijna noordelijkste punt van Europa bevindt zich namelijk op dit eiland. Het is voor ons al bekend terrein maar toch altijd weer leuk om nogmaals te bezoeken, want de vergezichten over de zee en de bergen wisselen voortdurend. Dan is de omgeving weer in pastelkleuren gedompeld en dan weer in intense warme kleuren. Geen moment is hetzelfde. We staan daar nu met onze camper bij de bovengenoemde temperatuur van 1,5 gr. Maar dat deert ons niet. We hebben genoeg warme kleding meegenomen.
 
Onderweg naar de Noordkaap.

De Noordkaap wordt in mijn boek genoemd maar is niet een van de locaties waar zich iets afspeelt. Dat vond ik iets te voor de hand liggend.
Als je geluk hebt is er de middernachtzon te zien, maar dat kun je ook op veel andere plaatsen in Noorwegen bewonderen. Tijdens de lichte nachten denk ik wel eens terug aan de film Insomnia, waarin Al Pacino naar Alaska wordt gestuurd om een moord op te lossen en niet kon slapen vanwege de zon die dag en nacht bleef schijnen. Daardoor raakte hij zo oververmoeid dat hij niet helemaal goed meer kon functioneren. Zo af en toe hebben wij daar namelijk ook wel eens last van en zitten wij overdag zomaar ineens achter ons kopje koffie te dutten. De film is overigens een remake van een Noorse film.

Uitzicht vanaf de Noordkaap.

Middernachtzon op de kaap.


Een bijna onaards licht rondom middernacht.

Op Magerøya ligt het dorpje Skarsvåg waarvan beweerd wordt dat het het meest noordelijke vissersdorp ter wereld is. Een aantal van de personages uit Midzomerliefde wonen in Skarsvåg. Vanuit dit dorp begint een wandeling naar de Kirkeporten, een rotsformatie in de vorm van een grote kerkdeur. Deze rotsformatie kom je ook in mijn boek tegen. 

Skarsvåg.

Boekpromotie boven op de Kirkeporten ;-)

De Noordkaap is niet het einddoel van mijn boekreis, al hadden sommigen dat misschien wel verwacht. Wat het einddoel wel is? Misschien komen jullie daar de volgende keer meer over te weten…



Missie: Midzomerliefde 8. Einde missie, niet het einde van de reis...

Welkom,” zegt de Engelstalige jonge vrouw glimlachend zodra wij de kleine galerie binnenkomen. Ze knikt ons vanachter de balie vriendelijk toe.
We knikken glimlachend terug en ik besluit meteen de koe bij de horens te vatten: “Hej, ik ben Elly uit Holland.”
“Aaah!’ roept de vrouw verrast uit. “Je bent er!” Ze loopt snel om de balie heen en strekt haar armen naar me uit. “Mag ik je omhelzen? Ik vind het geweldig dat we elkaar eindelijk niet alleen online maar ook peersoonlijk ontmoeten.”
“Natuurlijk mag je dat,” zeg ik lachend en ze omhelst me hartelijk.
De vrouw heet Erica. Ze is afkomstig uit Amerika en runt sinds vorig jaar een galerie met de naam Once Upon a Dream in Honningsvåg op het eiland Magerøya. In mijn zoektocht naar informatie over het noorden van Noorwegen (vanwege het schrijven van mijn boek Midzomerliefde) stuitte ik op haar website. Ik heb haar al eens eerder genoemd in een blogpost genaamd: Magerøya, het eiland van de Noordkaap en meer… (hier te lezen.)
Haar website biedt niet alleen info over de galerie maar ze schrijft ook over haar belevenissen op Magerøya en plaatst daar prachtige foto’s van het eiland bij. De gedachten die zij over bepaalde dingen heeft spreken mij aan. Daarom begon ik te reageren op haar blogs en kreeg ik antwoord van haar terug. Toen ik haar vertelde dat we door Noorwegen zouden gaan reizen nodigde ze ons uit bij haar langs te komen zodat we elkaar eens in levende lijve zouden kunnen ontmoeten.

De ingang van Once Upon a Dream.
We maken kennis met Erica's Noorse man en neuzen rond in de galerie waar ik natuurlijk wel iets van mijn gading vind. Erica maakt (kunst)voorwerpen van materialen die van het eiland afkomstig zijn of die met het eiland te maken hebben, zoals drijfhout, stenen, schelpen en alles wat daarbij hoort. Precies die dingen waar ik gek op ben.
We nemen plaats in een paar makkelijke fauteuils en praten over van alles en nog wat. Er is zoveel wat ik wil vragen. We overhandigen haar een blikje met stroopwafels omdat ik vond dat we iets echt Hollands voor haar mee moesten nemen. Erica begint bijna te juichen bij het zien van de lekkere koeken. Ze is dol op stroopwafels. Soms neemt iemand anders ze voor haar uit Holland mee. 


Zoveel om over te praten en zoveel wat ik wil weten.
Een blije Erica met het blikje stroopwafels.

Ik vertel haar dat haar galerie in mijn boek Midzomerliefde voorkomt en dat ik haar graag een boek zou willen overhandigen, ook al kan ze geen woord Nederlands lezen. Het is het einddoel van mijn reis, leg ik uit. Een boek dat ik achterlaat op de plek waar het zich afspeelt. En niet alleen dat, het is een stukje van mezelf dat ik daar achterlaat. Magerøya heeft sinds een aantal jaren een speciale plek in mijn hart veroverd omdat het de plek is waar ik op emotioneel gebied iets heb kunnen afsluiten. Mijn eigen boek hierheen te kunnen brengen heeft voor mij meteen een symbolische betekenis.

Bij de ingang van de galerie. Laarzen en schoenen,
een project van Erica waarover op haar
website iets te lezen valt.
Honningsvåg.
Nog een keer de kerk met de bijzondere geschiedenis.

Wanneer we aan het einde van een bijzondere dag het eiland verlaten en ik Honningsvåg in de verte zie liggen voelt het werkelijk alsof ik daar een stukje van mezelf heb achtergelaten. Kom ik hier ooit weer terug? flitst het door me heen. Is dit een afscheid voor altijd? Ik voel zowaar een paar tranen achter mijn ogen branden. Mijn echtgenoot legt zijn hand even over de mijne heen. “Het is helemaal goed zo…” zegt hij zacht.”
Ik knik en glimlach dankbaar naar hem. Dankbaar dat ik de mogelijkheid heb gekregen om zoiets als dit te kunnen doen. Mijn Missie Midzomerliefde is geslaagd.

Afscheid van het indrukwekkende eiland van de Noordkaap.

Kermit, onze groene camper, zo genoemd door onze buren, knort rustig door over het hier en daar erbarmelijk slechte asfalt. Hij brengt ons naar ons volgende reisdoel: Berlevåg, een plaatsje dat uiterst noordelijk tegen de Barentszee aan geplakt ligt. Wat we daar zoeken? Geen idee. We laten ons graag verrassen…

Voor wie een kijkje in de galerie wil nemen of het eiland van de Noordkaap beter wil leren kennen is hier de link naar Erica's website: www.onceuponadream.no
Van daaruit kun je via de link Experience North Cape ook haar belevenissen op het eiland lezen en haar foto's bekijken.

zaterdag 8 juni 2013

Missie Midzomerliefde 6



Het regent. Muggen welteverstaan. Vanaf de Noorse westkust zijn we doorgereisd naar het land van de Samen én het land van de muggen: Lapland. In mijn boek Midzomerliefde komt er een klein gedeelte over Samen aan bod. Mijn boekpersonages reizen vanaf de stad Bodø aan de Noorse westkust vliegend of varend richting het noorden. Wij trekken over land verder noordwaarts via Kautokeino en Karasjok, twee vooral Samische plaatsen.

We passeren de poolcirkel via het water.

De afgelopen week stond in het teken van veel bekende plaatsen bezoeken uit mijn boek Midzomerliefde. We volgden weg 17 zoals ik in een van mijn vorige blogs meldde en zijn, net als de personages uit mijn boek, inmiddels via het water de poolcirkel gepasseerd. Het regende en er stond een flinke wind, maar dat kon mijn enthousiasme niet drukken. Je ziet mij op een van de bijgevoegde foto’s als een uitbundige Muppet wazig in beeld verschijnen. Wazig omdat mijn echtgenoot druk bezig was zijn fotocamera scherp te stellen op de wereldbol die op het vasteland staat en de poolcirkel markeert. En dan springt er plotseling iemand voor de lens en roept dat we nú de poolcirkel passeren. Alsof hij dat zelf nog niet doorhad. Maar het is steeds weer bijzonder om die grens tussen licht en donker te overschrijden en in het land van de middernachtzon te arriveren.

Daar is ze dan, de uitbundige Muppet.

Midzomerliefde in het licht van de middernachtzon.


Een ander hoogtepunt was de boottocht en wandeling vanuit Holand naar de Svartisen gletsjer. Man, wat was dat mooi. IJsblauw, gletsjerblauw, hoe je het ook noemen wilt, magnifiek! Verder zeg ik er niets over, de foto’s laten genoeg zien en in mijn boek kun je er ook iets over lezen.

Het schip dat ons over de fjord naar de gletsjer brengt.





Om een indruk te krijgen hoe groot de gletsjer is,
wie goed kijkt ziet twee mensjes op de gletsjer lopen.
Het schip de 'Expedition' gespecialiseerd in Arctische
en Antarctische reizen komt de fjord invaren.

De reis voerde daarna verder langs de kust met een uitbundig schijnende middernachtzon in ons kielzog totdat we de maalstroom, een krachtige getijdenstroom, dicht bij de stad Bodø bereikten. Daar speelt zich in mijn boek een dramatische scène af. Meer zeg ik niet, behalve dat we daar een aardig echtpaar ontmoet hebben die een lange reis door het noorden maken. De vrouw van het echtpaar kreeg plotseling erg last van haar rug en als gevolg daarvan pijn in haar ledematen. Dat was nogal een domper op hun reis, al probeerden ze er toch nog iets van te maken. Het leek me een goed moment haar een van de exemplaren  van Midzomerliefde (waar ik deze reis een paar van bij me heb) te overhandigen zodat ze in ieder geval wat afleiding zou hebben. Ze bleek een fervent lezer te zijn, dus het boek kwam heel goed terecht. Zij is de eerste officiële lezer van Midzomerliefde en dat het ook nog in Noorwegen is, is natuurlijk wel erg toepasselijk.

Schilderachtig uitzicht in de richting van Bodø.

De brug over de maalstroom bij Bodø.

De maalstroom.
Dan nog een mededeling over Facebook. Facebook herkent mij niet meer sinds ik in het noorden rondreis en het is iedere keer een heel gedoe om in te loggen. Nu zegt Facebook ook nog dat mijn wachtwoord niet meer klopt en is het inloggen met een nieuw wachtwoord een hele toestand, want ook dan word ik niet herkend. Dus vanaf nu ben ik, zolang ik in het noorden verblijf, niet meer op Facebook te vinden. Jammer, maar het geeft iedere keer te veel gedoe en het internet werkt hier ook niet altijd naar behoren. De momenten dat er goed internet beschikbaar is, gebruik ik voor het plaatsen van mijn blog en de blog op Twitter te zetten.

Iedereen een fijn weekend gewenst, wij meppen hier nog wat muggen. (Wát muggen? Hele hordes!) Tot de volgende blog!
 
De prachtige fjord bij de Svartisen gletsjer.