vrijdag 25 september 2015

Een dag op Lytje Pole / Schiermonnikoog


Zijn jullie nog nooit op een van de Waddeneilanden geweest?” 
Dat was de reactie zodra wij iemand vertelden dat dat inderdaad het geval was. Het werd dus hoog tijd om daar verandering in te brengen en een van deze eilanden te bezoeken. Het werd het autoluwe Schiermonnikoog. Dit eiland is niet alleen de kleinste gemeente van Nederland, het gelijknamige dorp dat rond 1720 is ontstaan is ook nog eens de noordelijkste plaats van ons land. 
Een handjevol mensen spreekt nog een eilander dialect. Dit dialect lijkt op Oud-Fries met Scandinavische invloeden. Al deze wetenswaardigheden spreken ons noordenfanaten natuurlijk wel aan. 
Schiermonnikoog wordt in het dialect Lytje Pole genoemd, wat 'kleine pol' of 'klein stukje grond' betekent. Nieuwsgierig naar dit voor ons onbekende kleine stukje Nederland van ongeveer 18 kilometer lang en 3 kilometer breed scheepten mijn echtgenoot en ik ons met onze fietsen in op de veerboot in het Friese Oostmahorn (bij Landal Esonstad) en kozen we het ruime sop op weg naar een dag Schiermonnikoog. Het werd een dag met veel indrukken, een dag waarop keuzes gemaakt moesten worden en we tijd te kort kwamen. 


Vanaf het Lauwersmeer (foto boven) varen we door de sluis bij Lauwersoog naar de Waddenzee. Nu eens niet vanaf de wal maar op het water genieten van een kalme zee en van alles wat er te zien valt, zoals een mooie Lemsteraak onder zeil. 



Op Schiermonnikoog aangekomen stappen we op onze fiets en besluiten we eerst de bijzondere natuur te verkennen. 




In de Kobbeduinen staat een baken dat bedoeld is om de scheepvaart in de juiste richting te loodsen. Bij het baken zijn in een granieten steen twee gedichtjes, zogenaamde haiku's, van beeldend kunstenaar Jan Loman te vinden, een in het Noors en een in het Nederlands. Het is een verwijzing naar de Zuid-Noorse plaats Nesvåg. Deze plaats ligt op dezelfde oosterlengte als het baken. Wij Noorwegengangers vinden het natuurlijk helemaal geweldig dat er op dit eiland iets te vinden is wat met Noorwegen te maken heeft.   


En dan is er, bijna niet te missen, de Wassermann, een enorme Duitse bunker uit de Tweede Wereldoorlog, onderdeel van de Atlantikwall, een door de Duitsers aangelegde verdedigingslinie van meer dan 5000 kilometer lang langs de Europese kust. Vanaf de Wassermann hadden de Duitsers een goed uitzicht over Schiermonnikoog.   


Natuurlijk moet er geluncht worden en dat gebeurt op een van de brede en stille zandstranden aan de noordkant van het eiland. Wat een rust! Dat is pas genieten! 



Op diverse plaatsen op Schiermonnikoog vind je langs fiets- en wandelroutes kindertekeningen met bijbehorende teksten die het onderwerp 'verbondenheid' uitbeelden en beschrijven. Deze tekeningen vormen een vredesroute. Dit naar aanleiding van het feit dat het dit jaar 70 jaar geleden is dat in Nederland de bevrijding plaatsvond. Schiermonnikoog werd als laatste deel van ons land bevrijd. Het was 11 juni 1945 voordat de Duitse soldaten het eiland verlieten. 
Toen wij de tekeningen bewonderden en de rake en ontroerende teksten lazen die de kinderen erbij geschreven hadden, kwamen we tot de conclusie dat deze kinderen op het gebied van vrede en verbondenheid de wereld nog iets bij kunnen brengen. 


De enige nog werkende vuurtoren van Schiermonnikoog komt in zicht, er staan er namelijk twee op het eiland. De andere toren is als watertoren in gebruik genomen.


Op onderstaande foto: een weids uitzicht bij de vuurtoren. 


De vuurtoren werd gebouwd in 1853-1854 en is 29 meter hoog. Het rood van de toren steekt mooi af tegen de blauwe hemel. Dat geluk hadden wij, dat het prachtig, zonnig weer was. 


Het dorp Schiermonnikoog is ook een bezoek waard. Aan de Middenstreek vind je nog een aantal oude huisjes die uit de 18e eeuw dateren, waarvan de oudste exemplaren uit 1721 stammen. 



Het huisje op onderstaande foto, Marten genaamd, is het oudste huisje van het dorp. 


Aan het einde van onze fietstocht is het nog even op de dijk zitten en stil genieten van het fantastische uitzicht over de Waddenzee. 



Na onze fietsronde over Schiermonnikoog wordt het helaas tijd om afscheid te nemen van het eiland. Tussen de zandbanken door varen we, begeleid door de schittering van de zon op het water en in goed gezelschap van een historisch zeilschip, terug naar Oostmahorn. 
Over een ding zijn mijn echtgenoot en ik het eens: Schiermonnikoog valt niet in een dag te bekijken en dus hopen we er nog eens terug te keren om alles te bezoeken waar we deze ene dag niet aan toe zijn gekomen. En niet alleen dat, ook om aan een van de mooie zandstranden te kunnen zitten en de rust en de ruimte te kunnen absorberen. Het kleine eiland heeft ons weten te verrassen en te betoveren. Lytje Pole, hopelijk tot ziens!



vrijdag 18 september 2015

Dat is andere koek

Wisten jullie dat de lekkerste koek van Nederland uit een klein plaatsje in het noorden van ons land afkomstig is? Op onze rondreis door Noord-Nederland stuitten wij op een bakkerij waarvan de bakker zich Koekkampioen van Nederland mag noemen. 



Die lekkerste koek, de Fladderakkouk (ja, koek met ou, op z'n Gronings) moest natuurlijk geproefd worden, want als iemand kampioen koekenbakker is, dan willen wij natuurlijk wel weten waarom hij die titel in de wacht heeft gesleept. Wij hebben de koek getest en de eerste hap veroorzaakte meteen een ware smaaksensatie. Het eerste wat bij ons opkwam was: dit is écht andere koek. Of zoals Louis van Gaal ooit zei: that's another cook ;-)


Waar wij deze koek tegenkwamen en wat wij daar in dat plaatsje te zoeken hadden, daar vertel ik een andere keer iets over. Andere koek, andere noorden (zie vorige blogpost), andere keer... Het lijkt ietwat eentonig te worden, maar volgende keer een totaal ander onderwerp.  





maandag 14 september 2015

Het andere noorden

Het noorden van Nederland… In plaats van rond te toeren door Scandinavië verkennen we nu dit noorden. Ik kan alleen maar zeggen dat het ons goed bevalt. Niet alleen Drenthe, ook de aangrenzende provincies Friesland en Groningen bieden ons volop mogelijkheden tot actief bezig zijn en/of plaatsjes bezoeken. We waren al jaren gecharmeerd van Drenthe, maar Friesland en Groningen weten ons inmiddels eveneens te bekoren. De rust, de weidsheid, de stilte, het weinige verkeer buiten de steden, de piepkleine dorpjes met oude huisjes, de nachten die nog echt nacht zijn met duizenden sterren aan een donkere hemel, de Waddenzee waar het licht anders lijkt te zijn dan elders en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Er valt van alles te beleven in deze drie provincies. Ik begin maar bij het begin: ons bezoek aan het monumentendorp Orvelte. Daar heeft de tijd stilgestaan. Orvelte is een klein Drents dorp waar heden en verleden met elkaar verweven zijn. Je vindt er eeuwenoude boerderijen (de eerste twee foto's), pittoreske winkeltjes, musea en nog veel meer. 



Orvelte is ergens tussen de 11e en 13e eeuw ontstaan. In de loop der tijd verschenen er boerderijen met akkerbouw en graasden er kuddes schapen op de omringende heidevelden. Dit alles verdween langzamerhand of zette zich in een gemoderniseerde versie voort. Daarom kreeg Orvelte in 1967 de status van beschermd dorpsaanzicht. Het dorp en de boerderijen werden hersteld en ingericht zoals dat rond 1830 het geval zou zijn geweest.

Schaapskooi.
Opslagplaats voor turf. 

Wie een bezoek aan Orvelte brengt moet de auto laten staan en vanaf een parkeerplaats lopend of fietsend het plaatsje verkennen. Heerlijk zwerven door oude straatjes en de tijd even laten voor wat hij is of beter gezegd, teruggaan in de tijd. 



Wij hadden het geluk dat op het moment dat wij Orvelte bezochten er een Brocante Fair werd gehouden. Twee vliegen in een klap. Ik ben nogal een fan van brocante en we waren toch al van plan Orvelte te bezoeken tijdens ons verblijf in Drenthe. Dus een combinatie van die twee dingen was voor ons ideaal.




De sfeer op de Brocante Fair was gemoedelijk. Begeleid door een band die vrolijke muziek ten gehore bracht struinden we de kraampjes af en vergaapten we ons aan prachtige voorwerpen waarvan we wisten dat we die toch niet mee konden nemen in onze camper en er bovendien thuis geen plaats voor hebben. Maar ideeën opdoen is minstens zo leuk. En tussen die ideeën door liepen we tegen een kraampje aan waar broodjes met gerookte Noorse zalm verkocht werden. Dat moest natuurlijk geproefd worden.  


De zalm wordt gerookt d.m.v. een vuur dat onder de oven brandt. 

En in het nostalgische bakkerswinkeltje kwam ik tot de ontdekking dat ze kniepertjes in hun assortiment hadden. Kniepertjes zijn zoete, dunne krokante wafels die in Drenthe, Groningen en in Twente en de Achterhoek gegeten worden. Ik kan me herinneren dat ik ze als kind wel eens kreeg als er familie uit Drenthe bij ons op bezoek kwam die een koektrommel met kniepertjes mee had genomen waar wij van mochten smullen. 

Binnen in het bakkerswinkeltje mochten geen foto's gemaakt worden.
Dan maar buiten! 


Kniepertjes zijn voor mij een stukje jeugdsentiment waar ik moeilijk weerstand aan kan bieden en zo gebeurde het dat ik het bakkerswinkeltje in Orvelte verliet met een zak vol overheerlijke wafeltjes en we ’s middags bij de koffie onze tanden in een krakend vers kniepertje zetten. Onze dag kon niet meer stuk! Wordt vervolgd...


















donderdag 3 september 2015

Scandinavië-gevoel

Bosbessen doen mij altijd aan Scandinavië denken. Daar groeien in de pluktijd zo veel van die heerlijke, paarse vruchtjes dat je zin krijgt om er emmers vol van te plukken en er ondertussen stiekem van te snoepen. En wat dacht je van recepten waar de bessen in verwerkt kunnen worden. Daar zou ik meteen mee aan de slag willen gaan. Helaas bevind ik me op dit moment niet in Scandinavië... Maar vandaag fietsten mijn echtgenoot en ik langs een eetcafé in het Drentse Diever waar ze iets met bosbessen op het menu hadden staan. Daar kon ik geen weerstand aan bieden. Even later zaten we op het terras en genoten we van een beker warme chocolademelk met slagroom en een smakelijke bosbessenbol. Daarna was het een extra rondje fietsen om de overtollige calorieën weer kwijt te raken, maar namen we wel een vleugje Scandinavië-gevoel met ons mee.