zaterdag 31 mei 2014

Zomer in Noorwegen

Precies een jaar geleden bungelde ik met mijn voeten in de Noorse Zee, iets ten zuiden van de poolcirkel. Er heersten overdag zomerse temperaturen en zelfs ’s avonds laat was het nog warm genoeg om in je korte broek buiten te kunnen zitten. De zon blijft in deze tijd van het jaar op die breedtegraad veel langer schijnen dan bij ons, dus daar profiteerden wij volop van. Maar hij verdwijnt daar 's nachts nog wel voor korte tijd achter de horizon, dus nét geen middernachtzon, al wordt het in ieder geval niet meer donker. Voor de middernachtzon moet je bóven de poolcirkel zijn. Daar schrijf ik later nog een keer iets over.
Waarom ik dit dan allemaal vertel? Ik krijg regelmatig de vraag: “Noorwegen? Daar is het toch altijd koud?” 
Welnee, niet altijd! Ja, natuurlijk kan het er koud zijn, maar dat is het in Nederland soms ook nog in mei en juni. 

's Avonds om 22.30 u. nog met je voeten in de Noorse Zee bungelen.
(Deze en onderstaande foto: langs weg nr. 17, Noorse westkust.)


Toch zijn er wel een aantal dingen waarmee je rekening moet houden. Trek je de Noorse bergen in, dan kunnen de weersomstandigheden soms snel omslaan en kan de temperatuur ineens flink dalen. Dus altijd warme en waterdichte kleding meenemen. 

In korte broek op de besneeuwde Haukelifjell.

Blote benen boven op de Haukelifjell. Dat moet worden vastgelegd ;-)

Op de Noorse eilandengroep Lofoten, om maar iets te noemen, is de gemiddelde zomertemperatuur 12 °C. Maar er zijn natuurlijk uitschieters naar boven… en naar beneden.

Onder zomerse omstandigheden op een veerpont boven de poolcirkel.
Een minicruise!

Ook in het noorden vind je prachtige strandjes
die het zomerse gevoel versterken.

In het noorden van Noorwegen kan het wel degelijk mooi zomerweer zijn. Vorig jaar was het op het moment dat wij ons in Karasjok bevonden, Noors Lapland, rond de 23 °C en bijvoorbeeld bij Bodø, aan de westkust, was het al net zo warm. Al met al hebben wij toen drie weken zomerse temperaturen gehad. Een cadeautje! 
En de Noordkaap en alles wat op die breedtegraad ligt? Tja, dat is een verhaal apart. De gemiddelde zomertemperatuur is daar 10 °C, maar uiteraard ook met uitschieters naar zowel boven als beneden. Het kan er heerlijk zonnig zijn met een strakblauwe hemel, maar het kan er ook bar koud zijn, rond het vriespunt, het kan er stormen (en dan ook echt stormen), regenen, er kan natte sneeuw vallen, noem maar op. Een kwestie van geluk hebben, maar dat geldt eigenlijk voor het hele land. Ook in veel zuidelijker gelegen gebieden kan het in juni nog sneeuwen. Half juni werden we een keer 's morgens wakker en lag er een vers laagje sneeuw op de camping in de buurt van Sollia, provincie Hedmark, waar wij verbleven. De goedlachse campingeigenaar vroeg of we op wintersport of zomervakantie waren en liet ons de helft van het campingtarief betalen omdat hij nogal medelijden had met die twee Hollanders die de sneeuw van de voorruit van hun kleine camper moesten vegen en door de sneeuw naar het sanitairgebouw glibberden. Ook dat is zomer in Noorwegen.  

Tijdens een wandeling naar de Briksdal gletsjer schijnt de zon volop.

Bij mooi weer wordt er geroeid op het Oldevatn,
met een fantastisch uitzicht op de Noorse bergwereld.

Wij vinden het allemaal prima. Is het mooi weer, dan is dat meegenomen. Is het weer wat minder goed, jammer, maar dat kan gebeuren als je naar het noorden reist. Je gaat daar niet heen voor de zon, maar voor het natuurschoon en het actief bezig zijn. Wie daar rekening mee houdt, kan volop blijven genieten van alles wat hij onderweg tegenkomt en meemaakt.

Op een bankje in de zon is wachten op een veerpont
beslist geen straf te noemen.

De foto's zijn speciaal voor diegenen die nog steeds niet kunnen geloven dat het in Noorwegen ook mooi zomerweer kan zijn. Ik heb in ieder geval alweer zin in onze komende reis naar het noorden! Maar dan moet ik nog even geduld hebben.

woensdag 28 mei 2014

Roadtrippers, interview Kampioen ANWB

Een tijdje geleden plaatste de Kampioen van de ANWB een oproep op wat voor manier lezers dit jaar van plan zijn met vakantie te gaan. Ik, die mij voor had genomen niet meer op dergelijke oproepen te reageren, kon het weer eens niet laten om zonder medeweten van mijn echtgenoot de Kampioen toch een berichtje te sturen, waarin ik vertelde dat er bij ons in de planning staat om met een camper naar Noorwegen te reizen. 
Zowaar kreeg ik een mail terug dat het hen leuk leek om ons een interview af te nemen en een aantal foto's te maken. Dus heb ik heel voorzichtig mijn echtgenoot in moeten seinen dat wij waren uitgekozen voor een artikel in de Kampioen. Gelukkig was de schok niet zo groot (meer) voor hem. Misschien raakt hij eraan gewend dat hem het hemd van het lijf wordt gevraagd en hij met zijn hoofd op de foto moet na onze interviews in Zin Magazine, Vrouw Telegraaf en zeven jaar geleden ook al eens in de Kampioen. 


Vandaag kregen we voor het eerst de Kampioen onder ogen waarin het interview met ons en nog twee andere reizigers te lezen is. Het is een erg leuk artikel geworden! Maar vanaf nu neem ik me voor echt niet meer te reageren op dit soort oproepen... denk ik. 





zondag 25 mei 2014

De zee en de bergen als buren

Op weg naar Nusfjord.
Nusfjord op de eilandengroep Lofoten is een van de oudste en best bewaarde vissersdorpen van Noorwegen. Het pittoreske dorpje met zijn authentieke sfeer en de bijbehorende historie trekt ieder jaar duizenden bezoekers. Nusfjord ligt op een schilderachtige locatie aan een rotsachtige kust waar imposante, steile bergen uit het water omhoog rijzen. 


De weg naar Nusfjord belooft al veel goeds. Je rijdt als het ware tegen een muur van grillige, bijna loodrechte bergen aan. Je vraagt je af waar het dorpje dan wel mag liggen in dit imponerende landschap, maar achter die bergen doemen plotseling roodgekleurde rorbuer op, traditionele, Noorse vissershutten die op palen in het water zijn gebouwd. En even verderop is de ingang naar een lieflijk vissersdorpje: Nusfjord.   

Nusfjord.


Het dorp met zijn gekleurde houten huizen is een levend museum. Je vindt er o.a. oude vissershutten, een winkel, een bakkerij, botenhuizen, een smederij en een levertraanfabriek. Bij een bezoek aan Nusfjord zet je een stap terug in de tijd. Je wordt meegenomen naar het leven van 100 tot 140 jaar terug. De oude, houten gebouwen dateren uit, of zelfs van voor 1877 en uit begin 20e eeuw, ca. 1905 en 1910. 

Een botenhuis van voor 1877. Het gebouw werd gebruikt om
vissersbenodigdheden in op te slaan en bood onderdak aan kleine boten.
Een botenhuis, gebouwd tussen 1877 en 1888. Hier was plaats
voor grotere boten en tijdens drukkere perioden was het
niet ongewoon dat er vissers woonden.
Winkel uit 1907. De plaats voor de dagelijkse boodschappen,
de post of een praatje.
Levertraanfabriek, gebouwd rond 1910.

Ter plaatse laat een film zien hoe het er vroeger in Nusfjord aan toeging. Het vissersleven was zwaar. De vissers moesten met heel wat minder goede middelen dan tegenwoordig storm en kou trotseren om hun vangst veilig en wel aan wal te zien krijgen. In die tijd stonden er op de rotsen eindeloze rijen houten rekken waar stokvis aan te drogen hing. Uit ervaring weten wij dat één rek met stokvis al een indringende visgeur verspreidt, laat staan tientallen rekken bij elkaar. Er zal vroeger een niet te beschrijven vis-aroma in het dorp hebben gehangen, dat kan bijna niet anders. 
Er zijn bewijzen dat er al in de 5e eeuw een vissersnederzetting op deze plaats bestond. Het vissersleven is hier diep geworteld. 


Het vroegere vissersleven. (Foto: www.nusfjord.no.)
Rekken en rekken vol stokvis. (Foto: www.nusfjord.no.)
Stokvis was en is hét exportproduct van Nusfjord. Tegenwoordig
wordt er vanuit Nusfjord stokvis geëxporteerd naar Afrika, Amerika en Europa.

Voor huidige visliefhebbers zijn er de zogenaamde rorbuer te huur, zoals ik in het begin al noemde, traditionele vissershutten die op palen in het water zijn gebouwd. Bij een verblijf in een van deze hutten ben je van alle gemakken voorzien.



Om aan te geven hoe een bezoek aan Nusfjord ervaren wordt, een uitspraak van een makelaar die voor het Noorse tv-programma ‘Solgt’ (verkocht) zijn enthousiasme over de rorbuer en de omgeving op de volgende manier verwoordde: 

“I would like to spend next summer here to experience peace and quiet and meditate amid majestic scenery with the Lofot Sea and steep, rocky walls as my neighbours.” 

("Hier zou ik graag de volgende zomer door willen brengen om rust en een vredig gevoel te ervaren en om na te kunnen denken te midden van een majestueus landschap met als buren de Lofotenzee en de steile, rotsachtige bergwanden.")  

Ik denk dat ik daar niets meer aan toe hoef te voegen.


Meer interessante informatie over Nusfjord vind je op: 






dinsdag 20 mei 2014

Een nomadisch bestaan

Zicht op het Bandakmeer vanuit Dalen.

Onze vakantieplannen voor dit jaar staan vast. We hebben een overtocht geboekt van Hirtshals in Noord-Denemarken naar Kristiansand in Zuid-Noorwegen. Vanuit Kristiansand rijden we het prachtige Setesdal in, een van onze favoriete routes om verder noordwaarts te reizen. Dit jaar hebben we er wegens omstandigheden voor gekozen iets rustiger aan te doen en niet zoveel rond te toeren als andere jaren. We willen neerstrijken in een van de zuidelijke provincies in Noorwegen, Telemark. Daar zijn we al diverse keren geweest, maar er zijn daar nog zo veel dingen die wij niet gezien hebben en die wij nog eens willen doen, dat het ons een goed idee lijkt om daar ergens ons kampement op te slaan en dan ook nog op een en dezelfde camping, in het dorp Dalen waar wij al vaker gekampeerd hebben. 

Het dorp Dalen vanaf een van de toegangswegen gezien.
Daar beneden ligt de camping ergens.

Een en dezelfde camping, hoor ik telkens een verbaasd stemmetje vragen. Het stemmetje probeer ik voortdurend, misschien niet helemaal met succes, te negeren. Wij die altijd een nomadisch bestaan leiden zodra wij voet aan wal zetten in het noorden, gaan ons nu op één plek settelen. Oeh… als dat maar werkt.

Hotel Dalen.

Wandelen rondom Dalen.

Dat het bij voorbaat al niet werkt, bleek wel toen manlief afgelopen weekend doodgemoedereerd tegen mij zei: “Weet je waar ik nog weer eens een keer zou willen kijken?” 
“Nou?” antwoordde ik en ging ervan uit dat hij een bezienswaardigheid in Telemark bedoelde. 
“De Trollstigen,” meldde hij kalm alsof hij het over een bezoekje aan de iets verderop gelegen supermarkt sprak. “We zijn al jaren niet meer in die hoek geweest. Misschien dat we vanuit Dalen...” 
Ik verslikte me bijna in mijn koffie bij de bestemming die hij voor ogen had. Niet dat ik daar zo heel erg verbaasd over was en dat het zo heel erg ver van Dalen verwijderd ligt, maar toch… 
“Ik wist het, IK WIST HET!” riep ik met een beschuldigende vinger naar hem wijzend. “We zijn nog niet eens vertrokken of we maken alweer plannen om toch door te reizen. Weet je wel waar de Trollstigen ligt!” 
“Eh… ja,” knikte manlief dapper. “Wacht even, ik pak de kaart van Noorwegen erbij.”
En, ja hoor, daar zaten we samen over de kaart gebogen en binnen een paar minuten, nee, een paar seconden, was ik al net zo druk als mijn echtgenoot aan het uitvogelen hoe we vanuit Telemark zo snel mogelijk in die bewuste hoek, waar de spectaculaire bergpas Trollstigen zich bevindt, terecht zouden kunnen komen. “En als we dan die weg terugnemen, dan kunnen we ook meteen daar eens een kijkje nemen…” Plotseling ontstonden er weer allerlei wilde plannen. 

De oude boerderij Grimdalstunet ligt niet ver van Dalen verwijderd.

De staafkerk in Eidsborg is ook makkelijk vanuit Dalen te bereiken.

Het duurt nog een aantal weken voordat we vertrekken. Een ding staat vast: we strijken inderdaad (eerst) neer in Telemark. Het is er mooi, het landschap is er zeer gevarieerd en heeft voor iedereen wel iets te bieden. We zullen ons er geen moment vervelen, dat weten we zeker. Maar ja, dat nomadische bloed, hè… Dat kruipt waarschijnlijk weer eens waar het niet gaan kan. 
Jullie zullen hier vast en zeker nog meer over horen.

In de omgeving van Dalen: Ravnejuv, een 350 meter diep ravijn. 

De rivier die je op de foto hierboven in de diepte ziet liggen.

Voorbereidingen voor Zuid-Noorwegen (voorlopig...)





vrijdag 16 mei 2014

De deur

Soms heb ik wel eens het gevoel dat er een deur vlak voor mijn neus wordt dichtgegooid. Hoe hard ik ook aan die deur trek, ertegenaan duw of erop klop, de deur is en blijft gesloten. Ik kan niets aan de situatie veranderen. Het maakt me boos of verdrietig, of allebei tegelijk, en uiteindelijk kan ik niets anders doen dan accepteren dat het zo is.

Maar het komt natuurlijk ook voor dat er onverwachts iets plezierigs gebeurt, iets wat ervoor zorgt dat ik me goed voel. Op dat moment denk ik: hé… ergens staat er blijkbaar nog een andere deur open naar een ruimte die bestemd is voor dingen die mij blij maken. Gelukkig maar... 
Die deur mag nooit op slot zijn, moet altijd open staan, al is het maar op een kier. Want zelfs een kier is groot genoeg om een sprankje geluk binnen te laten. Ook al heb ik zelf misschien niet altijd door dat het geluk al lang via een of andere deur mijn leven binnen is gestapt, de momenten dat ik dat besef, zal ik er volop van genieten. Daar zorg ik voor. 

Vuurtoren in Hirtshals, Noord-Denemarken.


zaterdag 10 mei 2014

Een nieuw tijdperk

Ooit gehoord van de Rallarvägen, in het Engels de Navvy Trail? Wij hadden er wel eens van gehoord maar wisten er het fijne niet van totdat we ons verdiepten in dit onderwerp en we erachter kwamen dat er een wandeling bestaat die hiermee te maken heeft. 


Ruim honderd jaar geleden is de ca. 150 km. lange spoorlijn Malmbanan (‘malm’ betekent ‘erts’ in het Zweeds) aangelegd, een traject van Narvik in Noorwegen naar Kiruna in Zweden. De Noorse benaming is Ofotbanen. Voordat er met de bouw van deze spoorlijn door het onherbergzame gebied kon worden begonnen, werd er eerst een onverharde weg die parallel aan de huidige spoorlijn loopt naar de werkplek aangelegd. Via deze weg werden bouwmaterialen met paard en wagen vervoerd. In 1898 werd deze weg voltooid en vanaf dat moment werkten er 5000 arbeiders verdeeld over diverse bouwplaatsen vier jaar lang aan de spoorlijn en de benodigde tunnels. Dat was absoluut geen makkelijk karwei met de middelen waarover men toen beschikte. De spoorlijn die in 1902 in gebruik werd genomen was niet alleen belangrijk voor het vervoer van het uit Kiruna afkomstige ijzererts maar luidde ook het toeristische tijdperk in en om Abisko in, een prachtig gebied dat sinds 1909 een nationaal park is en ongeveer 200 km. boven de poolcirkel in Zweeds Lapland ligt.   

Spoorwegarbeiders ruim 100 jaar geleden. (Foto: brochure over Abisko.)

De spoorlijn Malmbanan.

Inmiddels ligt er ook een goede verharde weg parallel aan de spoorlijn, maar de oude, onverharde transportweg, bestaat nog steeds en is tegenwoordig een wandel- en mountainbikeroute die de Rallarvägen wordt genoemd. Deze Rallarvägen is 72 km. lang en loopt van het Zweedse Abisko tot aan Rombaksbotn in Noorwegen. 

Bij het startpunt van onze wandeling langs de oude transportweg.


Wij hebben onze rugzak omgesjord en besloten zo’n 17 km. ten westen van Abisko de Rallarvägen op te pikken om in de historie van de Malmbanan te kunnen duiken. Op het gedeelte over de Rallarvägen dat wij gevolgd hebben, passeer je overwoekerde overblijfselen van barakken waar spoorwegarbeiders verbleven, kom je de restanten tegen van wat ooit een brouwerij is geweest en nog wat zaken waarvan we niet precies wisten wat het voor moest stellen maar wel een vermoeden hadden. Behalve herinneringen uit het verleden passeer je mooie uitzichtpunten waar het goed toeven is. 

Schilderachtige uitzichtpunten. 

Uitzicht op het meer Torneträsk. 

Wat tijdens de wandeling de meeste indruk op ons heeft gemaakt, is het kleine afgelegen kerkhof in Tornehamn, dat op een heuvel midden in het bos ligt. Er liggen overledenen uit de periode van de bouw van de spoorlijn, mannen, vrouwen en kinderen. De bouw van het spoor bood tijdelijk werk en complete gezinnen vestigden zich in kleine nederzettingen langs dit traject. Op het moment dat de spoorlijn was voltooid, bleven deze nederzettingen verlaten achter. De keurig verzorgde witte, houten kruisen die over het kerkhof verspreid staan zijn stille getuigen van de mensen die zich in deze omgeving ophielden. Op de kruisen staan naam, datum van overlijden en land van herkomst vermeld, voor zover dat bekend was. De meeste mensen die er begraven liggen zijn destijds aan een tyfusepidemie overleden. Het leven moet toen hard en moeilijk zijn geweest. Bij een van de kruisen lag een recente kindertekening en stond er een potje met een plantje erin en een kaarsje erbij. Misschien ligt een van de voorouders van iemand hier begraven. 

Kerkhof in Tornehamn.


Anna. (Foto: www.geni.com.)

Een legende die verbonden is met de Rallarvägen is die van Zwarte Beer, een vrouw die als kokkin werkte in een van de kampementen langs de in aanbouw zijnde spoorlijn. Haar echte naam is Anna Rebekka Hofstad. Haar bijnaam kreeg ze toebedeeld van de Sami bevolking vanwege haar forse bouw, de kracht waarover ze beschikte en haar donkere haarkleur. Er doen diverse verhalen over haar de ronde, zoals dat ze bij een liefdesdrama betrokken zou zijn geweest. Ze zou zijn omgekomen tijdens een ruzie met een andere kokkin waarbij er werd gevochten om dezelfde man. Of ze is bezweken aan tuberculose. Niemand die het zeker weet. Op het kleine kerkhof staat een wit kruis met de naam ‘Anna’ afkomstig uit ‘Norge’ (zie foto hierboven.) Omdat haar identiteit en wat er precies met haar is gebeurd nogal onduidelijk is, blijft de legende tot de verbeelding spreken.

De huidige weg loopt parallel aan de spoorlijn.
De bekende Zweedse rotsformatie Lappporten op de achtergrond.

De weg loopt ook langs het grote meer Torneträsk.

Lappporten (ja, met 3 p's) ligt midden in de uitgestrekte wildernis.

Zoals altijd op een plaats waar een verhaal aan vastzit, is de historie er voelbaar en dat zet je tot nadenken over hoe het er vroeger geweest moet zijn. Over een ding waren we het samen eens, dankzij al deze mensen is het nu mogelijk, zonder al te veel moeite, in een schitterende omgeving rond te kunnen wandelen of als je dat wilt, het traject Narvik-Kiruna per trein te reizen. Wij voelden ons twee mensen uit het nieuw ontstane toeristische tijdperk die voor even terug in de tijd gezet leken te worden. Een wandeling langs een historische route heeft beslist iets. 

Meer weten over Abisko en omgeving? http://www.visitabisko.com/ 

In de omgeving van Abisko.
Het meer Torneträsk op de achtergrond.